اگزما در کودکان

اگزما پوستی چیست؟ – از دلیل ابتلا تا راهکارهای درمانی

اگزما، یک بیماری مزمن پوستی است که با لکه‌های پوستی ملتهب، خارش دار و قرمز قابل شناسایی است. متاسفانه این بیماری، جزو امراض شایع پوستی است که میلیون‌ها نفر در سراسر جهان، به ویژه کودکان را تحت تاثیر قرار می‌دهد. اگر چه، محققان و متخصصان، نتوانسته‌اند، علت دقیق اگزما را به طور کامل شناسایی بکنند؛ اما پژوهشگران بر این باور هستند که ابتلا به اگزما، ناشی از ترکیبی از عوامل ژنتیکی و محیطی است. در این مطلب از مجله مراقبت از پوست آراکسین، اگزما، علائم و گزینه‌های مختلف درمانی برای مدیریت و کاهش اثرات این بیماری را مورد بررسی قرار خواهیم داد.

🔴این محتوا شامل تصاویری از بیماری های رایج پوستی است که ممکن است دیدن آنها برای شما مناسب نباشد. تصاویر حساس تر با همین علائم در طول متن نشانه‌گذاری شده‌اند. 🔴

خلاصه محتوا:

🧾 اگزما چیست؟

  • بیماری مزمن پوستی با لکه‌های قرمز، ملتهب و خارش‌دار
  • شایع‌تر در کودکان اما در هر سنی ممکن است رخ دهد
  • بیشتر در صورت، دست‌ها، پاها، آرنج و زانو دیده می‌شود

🧬 دلایل ابتلا

  • ژنتیک و سابقه خانوادگی
  • خشکی و ضعف سد پوستی
  • برخی غذاها (تخم‌مرغ، آجیل، لبنیات، سویا، گندم، توت‌فرنگی)
  • آلرژن‌ها و محرک‌ها (گرد و غبار، حیوانات خانگی، مواد شوینده، عطر)
  • تغییرات شدید آب‌و‌هوا (سرما و گرمای زیاد)
  • استرس و اضطراب

📌 انواع اگزما

  • درماتیت آتوپیک (شایع‌ترین نوع، اغلب ارثی)
  • درماتیت تماسی (تماس با مواد شیمیایی و شوینده‌ها)
  • درماتیت سبورئیک (لکه‌های چرب در پوست سر و صورت)
  • درماتیت عصبی (خارش شدید به‌ویژه شب‌ها)

⚠️ علائم رایج

  • خشکی و حساسیت پوست
  • لکه‌های قرمز و ملتهب
  • خارش شدید
  • تورم و پوسته‌پوسته شدن
  • ترشح از ضایعات پوستی
  • لکه‌های تیره روی پوست

💊 روش‌های درمانی

  • مرطوب‌کننده‌ها و آبرسان‌ها برای حفظ سد پوستی
  • کرم‌های استروئیدی موضعی برای کاهش التهاب
  • مهارکننده‌های کلسینورین (جایگزین استروئیدها در نواحی حساس)
  • آنتی‌هیستامین‌ها برای خارش و بهبود خواب
  • فتوتراپی با نور کنترل‌شده
  • داروهای خوراکی (کورتیکواستروئیدها، سیکلوسپورین، متوترکسات در موارد شدید)
  • پروبیوتیک‌ها برای تقویت ایمنی (با نظر پزشک)

📋 نکات مهم در مدیریت اگزما

  • اجتناب از عوامل تحریک‌کننده و مواد غذایی حساسیت‌زا
  • کنترل استرس با یوگا، مدیتیشن یا تنفس عمیق
  • پیگیری منظم با متخصص پوست
  • اگزما مسری نیست
  • درمان قطعی ندارد، اما مدیریت صحیح علائم، کیفیت زندگی را بهبود می‌دهد

اگزما چیست؟

اگزما که نام دیگر آن درماتیت است، به بیماری گفته می‌شود که در آن پوست تحریک، قرمز، ملتهب و دچار دانه‌های پوستی و خارش می‌شود.

📑این بیماری می‌تواند در هر جایی از بدن ظاهر بشود اما در صورت، دست‌ها، پاها و قسمت داخلی آرنج و زانو بیشتر دیده می‌شود. شدت اگزما در افراد مختلف، متفاوت است، از موارد خفیف و رفت و برگشتی بیماری بگیرید تا موارد شدید و مداوم که به طور قابل توجهی بر زندگی روزمره فرد بیمار تأثیر می‌گذارد.


دلایل ابتلا به اگزما

اگزما و دلایل به وجود آمدن

علت دقیق اگزما مشخص نیست، اما تصور می‌شود که با پاسخ بیش فعال سیستم ایمنی بدن به محرک‌های محیطی مرتبط باشد. عواملی که ممکن است در ایجاد اگزما نقش داشته باشند، در زیر آورده‌ایم.


نقش ژنتیک در ابتلا به بیماری پوستی

ژنتیک و سابقه خانوادگی، سهم مهمی در احتمال ابتلا به این بیماری دارد و باعث ابتلای افراد به اگزما می‌شود.

خشکی و اختلال عملکرد سد پوستی

سد پوستی ضعیف شده اجازه می‌دهد؛ تا رطوبت از آن خارج شده و مواد محرک وارد آن بشوند که  همین موضوع، بستری برای خشکی، تحریک پوست و در نهایت اگزما را فراهم می‌کند.

نقش مواد غذایی در ابتلا به اگزما

بعضی از خوراکی‌ها و غذاها در ابتلا یا تشدید اگزما نقش مهمی دارند. تخم مرغ، آجیل، غذاهای دریایی، گندم، سویا، توت فرنگی و شیر گاو برخی از اقلام خوراکی هستند که در بروز و تشدید بیماری اگزما سهم ویژه‌ای دارند.

اگزما و عوامل محیطی و تحریک کننده

قرار گرفتن در معرض عناصر آلرژی‌زا مانند گرده، شوره حیوانات خانگی، گرد و خاک، دخانیات، صابون و مواد شوینده، پارچه های خاص، عطر، رنگ و مواد شیمیایی می‌توانند باعث بروز و یا تشدید اگزما در حالت های مختلف بشوند.

ارتباط منطقه جغرافیایی و اگزما

گرما و یا سرمای زیاد می‌تواند در دراز مدت باعث از دست دادن رطوبت پوست، خشکی و در نهایت بروز اگزما بشود.

استرس و اگزما

 استرس و اضطراب از دلایل اصلی ابتلا به اگزما نیست؛ اما عوامل استرس‌‌زا می‌توانند ایجاد یا تشدید اگزما را در پی داشته باشند.


انواع اگزما

اگزما هم مانند بسیاری از بیماری‌های پوستی، انواع مختلفی دارد که پزشک متخصص براساس بررسی که از بیماری به عمل می‌آورد، نوع آن را شناسایی کرده و برای آن درمان مشخصی را تجویز می‌کند.


 درماتیت اتوپیک

یکی از شایع‌ترین نوع اگزما است که دانه‌های پوستی بیشتر در نواحی آرنج، گردن و زانوها، خودش را نشان می‌دهد. بیشتر اوقات، این بیماری از کودکی آغاز شده و در سنین بزرگسالی علائم آن کاهش پیدا کرده یا رفع می‌شود. این بیماری، اغلب اوقات به دلیل ارثی و یا در افرادی که تب یونجه و آسم دارند، اتفاق می‌افتد.


درماتیت تماسی

التهاب و قرمزی در هر جای بدن از این نوع بیماری خود را نشان می‌دهد. همانطور که از نامش پیدا است، در اثر تماس با مواد شیمیایی و یا شستن مکرر دست‌ها، می‌تواند به مرور ایجاد بشود.

درماتیت تماس، اگزما

در برخی از مواقع به حدی سوزش و خارش این ضایعات، زیاد می‌شود، که به تاول تبدیل می‌شود.


درماتیت سبورئیک

این عارضه در نواحی از بدن که چربی آن زیاد است، مانند کف سر، صورت، کمر و بالای قفسه سینه پدیدار می‌شود. این دانه‌ها، قرمز رنگ و به شکل لکه‌های چربی هستند.


درماتیت عصبی

دست‌ها، پاها، پشت سر، پوست سر و گردن از نواحی هستند که این بیماری بر روی آن ایجاد می‌شود. خارش شدید در هنگام خواب برای مبتلایان به این نوع بیماری بسیار آزار دهنده است و باعث بر هم خوردن استراحت آنها می‌شود.


علائم اگزما

علائم اگزما بسته به فرد و شدت بیماری می‌تواند متفاوت باشد. علائم رایج عبارتند از:

  • پوست خشک و حساس
  • لکه‌های قرمز و ملتهب
  • خارش شدید
  • تورم
  • پوست خشن، چرمی یا پوسته پوسته
  • تراوش ترشح از دانه‌های قرمز پوست
  • لکه‌های تیره رنگ پوست

درمان اگزما

در حالی که هیچ درمان قطعی برای اگزما وجود ندارد؛ اما چندین روش درمانی می‌تواند به مدیریت علائم و جلوگیری از تشدید این بیماری کمک بکند. هدف از درمان درماتیت، کاهش التهاب، تسکین خارش و حفظ سد رطوبتی پوست است. در اینجا به چند روش موثر برای درمان اگزما اشاره خواهیم کرد.

استفاده از آبرسان و مرطوب کننده

همانطور که گفتیم؛ از دست دادن رطوبت پوست باعث ایجاد و یا تشدید بیماری اگزما می‌شود؛ پس با توجه به این موضوع، مرطوب نگه داشتن پوست برای مدیریت اگزما بسیار اهمیت دارد. از مرطوب کننده و آبرسان‌های ضد حساسیت برای حفظ رطوبت و محافظت از سد پوستی استفاده بکنید. بلافاصله پس از حمام و چندین بار در طول روز، محصولات آبرسان را بر روی پوست خود بزنید. ژل کرم سوپر آبرسان آراکسین، گزینه بسیار مناسب برای افرادی است که به اگزما دچار هستند و با آبرسانی و ماندگاری بالا می‌تواند پوست شما را به طور قابل ملاحظه‌ای تسکین بدهد.


نقش استروئیدهای موضعی در بهبود اگزما

تاثیر استروئید در درمان اگزما

کرم‌ها و پمادهای کورتیکواستروئیدی معمولاً برای کاهش التهاب و تسکین خارش از سوی متخصص پوست تجویز می‌شوند.


مهار کننده‌ های موضعی کلسینورین

داروهایی مانند تاکرولیموس و پیمکرولیموس را می‌توان به عنوان جایگزینی برای استروئیدها، به ویژه برای نواحی حساس مانند صورت و گردن استفاده کرد. آنها با کاهش سطح ایمنی که باعث التهاب می‌شوند، کار می‌کنند.


مصرف آنتی هیستامین برای درمان اگزما

آنتی هیستامین‌های خوراکی، به کاهش خارش به خصوص در شب کمک می‌کنند. این داروها، مانند آرام بخش و مسکنی می‌توانند به بهبود خواب هم کمک بکنند.


فتوتراپی برای درمان اگزما

فتوتراپی راهی برای درمان اگزما

قرار گرفتن در معرض میزان کنترل شده نور طبیعی خورشید یا اشعه ماوراء بنفش مصنوعی (UV) می‌تواند التهاب بیماران اگزما را کاهش داده و علائم این بیماری را در برخی از افراد، بهبود ببخشد.

📑فتوتراپی باید تحت نظارت پزشک متخصص انجام بشود.


بهبود اگزما با داروهای خوراکی

در موارد شدید، داروهای خوراکی مانند کورتیکواستروئیدها، سیکلوسپورین یا متوترکسات ممکن است برای کاهش التهاب و کنترل علائم توسط متخصص پوست تجویز بشوند. این داروها معمولا به دلیل عوارض جانبی احتمالی، برای درمان کوتاه مدت استفاده می‌شوند.

کنترل درماتیت با اصلاح سبک زندگی

از محرک‌های محیطی مانند صابون های، گرد و خاک، شوره حیوانات خانگی، پارچه های خاص دوری کرده و از پاک کننده‌ها و شوینده‌های ملایم و بدون سولفات مانند شامپوهای ضد شوره، شامپو ضد ریزش، تثبیت رنگ مو وفیس واش آراکسین استفاده بکنید. دوش آب گرم که باعث خشکی پوست می‌شود، برای این بیماری بسیار مضر است.

📑استرس را با تکنیک های تمدد اعصاب مانند یوگا، مدیتیشن یا تمرینات تنفس عمیق کنترل کرده و از مواد غذایی آلرژی‌زا دوری بکنید.


نقش پروبیوتیک‌ ها در درمان اگزما

پروبیوتیک ها، راهی برای رهایی از اگزما

برخی از مطالعات نشان می‌دهند که پروبیوتیک‌ها، با تقویت سیستم ایمنی بدن به بهبود علائم اگزما کمک می‌کنند. البته باید مدنظر داشته باشید، در خصوص مصرف آن باید با پزشک متخصص مشورت بکنید.


پیگیری‌ های منظم، رمز بهبود درماتیت

مراجعه منظم به متخصص پوست، تنظیم برنامه‌های درمانی و استفاده مرتب از داروها در بهبود علائم اگزما که یک بیماری مزمن پوستی است، بسیار موثر است. با کنترل این بیماری می‌توانید علائم آزار دهنده آن را به شکل قابل توجهی، کاهش داده و از تاثیرات منفی آن در زندگی روزمره خود بکاهید.


راه‌ های پیشگیری از اگزما

اگرچه اگزما یک بیماری مزمن است و درمان قطعی ندارد، اما می‌توان با رعایت برخی نکات ساده، احتمال عود یا شدت گرفتن علائم را به حداقل رساند. پیشگیری از اگزما بیشتر بر پایه‌ مراقبت روزانه از پوست و اجتناب از عوامل محرک استوار است. برخی از راهکارهای مهم در زیر آمده است.


مرطوب نگه داشتن مداوم پوست

استفاده منظم از کرم‌ها و لوسیون‌های مرطوب‌کننده و آبرسان، به ویژه پس از حمام، کمک می‌کند تا رطوبت پوست حفظ شده و از خشکی بیش از حد که یکی از عوامل اصلی تحریک اگزما است جلوگیری بشود.


انتخاب شوینده‌ های ملایم

به جای صابون‌ها و شوینده‌های قوی، بهتر است از شوینده‌های بدون عطر، ضد آلرژی و مخصوص پوست حساس استفاده کنید تا تعادل طبیعی پوست حفظ بشود.


پوشیدن لباس ‌های مناسب برای حفاظت از پوست

پوشیدن لباس های مناسب

استفاده از لباس‌های نخی و نرم به کاهش تحریک پوست کمک می‌کند. بهتر است از پوشیدن لباس‌های تنگ، پشمی یا الیاف مصنوعی که می‌توانند پوست را تحریک بکنند، خودداری بکنید.


مدیریت استرس بر سلامت پوست

کنترل استرس و اضطراب با تکنیک‌هایی مانند مدیتیشن، یوگا یا ورزش منظم، می‌تواند نقش مهمی در پیشگیری از تشدید علائم اگزما داشته باشد.


اجتناب از عوامل محیطی محرک برای پرهیز از اگزما

دوری از آلرژن‌هایی مانند گرد و غبار، دود سیگار، موی حیوانات و مواد شیمیایی به کاهش دفعات شعله ‌ور شدن اگزما کمک می‌کند.


رعایت رژیم غذایی متعادل برای مراقبت از پوست

رعایت رژیم غذایی

مصرف غذاهای سالم و اجتناب از خوراکی‌هایی که به عنوان محرک شناخته شده‌اند (مانند غذاهای فرآوری‌ شده یا آلرژی‌زا) برای کنترل اگزما اهمیت دارد.


حفظ رطوبت هوا

استفاده از دستگاه بخور در محیط‌های خشک به مرطوب نگه داشتن هوا کمک کرده و از خشکی و التهاب بیشتر پوست جلوگیری می‌کند.


سوالات متداول

. اگزما چیست؟

   اگزما یک بیماری التهابی پوست است که باعث خشکی، خارش و التهاب پوست می‌شود. این بیماری می‌تواند در هر سنی رخ دهد، اما بیشتر در کودکان شایع است.

2. علائم اگزما چیست؟

   – خشکی و زبری پوست

   – خارش شدید

   – قرمزی و التهاب پوست

   – پوسته‌پوسته شدن یا ترک‌خوردگی پوست

   – در موارد شدید، ممکن است زخم یا عفونت‌ ایجاد بشود.

3. چه عواملی می‌توانند باعث تشدید اگزما بشوند؟

   – آلرژن‌ها (مانند گرد و غبار، گرده گیاهان، و مواد شیمیایی)

   – تغییرات آب و هوایی (سرما، گرما، رطوبت)

   – استرس

   – مواد شوینده و صابون‌های خشن

   – برخی غذاها (مانند لبنیات، تخم‌مرغ و آجیل)

4. چگونه می‌توان اگزما را درمان کرد؟

   – مرطوب‌کننده‌ها و آبرسان‌ها: استفاده از کرم‌ها و لوسیون‌های آبرسان و مرطوب‌کننده برای حفظ رطوبت پوست.

   – کرم‌های کورتیکواستروئیدی: برای کاهش التهاب و خارش.

   – داروهای ضد آلرژی: برای کاهش خارش و خواب بهتر.

   – نور درمانی:در موارد شدید، نور درمانی می‌تواند موثر باشد.

   – اجتناب از عوامل تحریک‌کننده: شناسایی و اجتناب از عواملی که باعث تشدید اگزما می‌شوند.

5. آیا اگزما قابل درمان است؟

   اگزما به طور کامل قابل درمان نیست، اما با مدیریت مناسب و درمان‌های مناسب، می‌توان علائم آن را کنترل کرد و کیفیت زندگی را بهبود بخشید.

6. چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

   اگر علائم اگزما شدید شده، بهبود پیدا نکنند یا با عفونت همراه شوند، باید به پزشک مراجعه بکنید.

7. آیا اگزما مسری است؟

   خیر، اگزما یک بیماری غیرمسری است و از فردی به فرد دیگر منتقل نمی‌شود.

8. آیا رژیم غذایی می‌تواند بر اگزما تاثیر بگذارد؟

   بله، برخی غذاها ممکن است باعث تشدید علائم اگزما بشوند. مشاوره با یک متخصص پوست یا تغذیه می‌تواند مفید باشد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *